DIERIC BOUTS. Beeldenmaker | Landschap

<p>“Claruit inventor in describendo rure.” – “Hij blonk uit in de weergave van het landschap.”</p><p>Zo werd Dieric Bouts gekarakteriseerd door Johannes Molanus, een 16e-eeuwse Leuvense professor en auteur. Nochtans was Bouts geen echte landschapschilder: zijn landschappen staan nooit op zich, maar vormen steevast het decor voor een of andere scène. Vanwaar dan toch die lovende woorden van Molanus?</p><p>Bouts was zeker niet de eerste om uitgebreide landschappen te schilderen, maar de manier waarop hij het landschap benaderde was wel nieuw. Zijn voorgangers zagen het landschap louter als achtergrond; de focus van hun werken lag op de figuren in de voorgrond. Bij Bouts speelde het landschap een veel essentiëlere rol, alsof hij eerst het landschap uitdacht en er vervolgens de figuren in plaatste.</p><p>Bouts was bovendien een meester in het opbouwen van landschappen. Zo maakte hij veelvuldig gebruik van repoussoirs: figuren, voorwerpen of natuurlijke elementen die op de voorgrond staan en een deel van de achtergrond verbergen. Door verschillende van zulke repoussoirs achter elkaar te plaatsen, creëerde Bouts een illusie van diepte en gelaagdheid. Toch kunnen we zijn landschappen bezwaarlijk realistisch noemen. De overhangende rotspartijen of gebergtes die Bouts veelvuldig schilderde, komen althans in de omgeving van Leuven niet voor. Bouts’ bedoeling was dan ook niet om bestaande landschappen na te schilderen. Net omdat de taferelen en personen die hij afbeeldde zo uitzonderlijk en vaak zelfs heilig waren, plaatste hij ze in een landschap dat minstens even spectaculair was.</p><p>De verzonnen, geconstrueerde werelden die Bouts met zijn landschappen creëerde, vinden vandaag hun weerklank in de werelden die opgeroepen worden in sciencefiction- en fantasyfilms. De landschappen in zulke films hebben de bedoeling bij de toeschouwer een suspension of disbelief op te roepen. Verhalen die fictief en eigenlijk zelfs volkomen ongeloofwaardig zijn, komen toch geloofwaardig over omdat ze zich afspelen in een wereld die duideli